Van klaslokaal naar treincoupé via DiscoverEU
Tijdens het Go Strange evenement in oktober 2024 kwamen drie goede praktijken bij elkaar om het te hebben over de meerwaarde van het kruispunt tussen onderwijs en jeugdwerk, tussen formeel en non-formeel leren. Onder andere Carmen Leenknecht, leerkracht bij DuO² Gent, stelde haar project voor aan een groep geïnteresseerde jeugdwerkers. Het waren uiteenlopende projecten, maar met één gemene deler: allemaal hebben ze iets met jeugdwerk of vrije tijd én met onderwijs te maken.
Juist omdat deze jongeren uit maatschappelijk kwetsbare contexten komen, is de samenwerking tussen onderwijs en jeugdwerk zo belangrijk. We moeten als school de brug maken naar internationaal jeugdwerk, zodat ook deze doelgroep die kansen kan ontdekken.
Hoe kreeg je steun voor je project?
"Via DiscoverEU. Onze school zet al heel lang in op internationalisering, eerst binnen onderwijs en sinds enkele jaren ook via JINT. Leerlingen kunnen ze een internationaal traject volgen dat start met een buitenlandse stage in groep en eindigt met een treinreis op zelfstandige basis via DiscoverEU."
Wat houdt je project in?
"Elk jaar trekken enkele leerlingen via het project met de trein door Europa. De reizen gaan door tijdens de schoolvakanties en staan los van het curriculum. De jongeren reizen zelfstandig: alleen of met vrienden. Ze plannen hun hele reis zelf, met begeleiding van leerkrachten."
Voor wie is het project?
"Onze leerlingen zijn tussen de 16 en 22 jaar oud. Ze volgen bij ons een aantal dagen per week les, de andere dagen zijn ze in de praktijk aan de slag. Het is een heel diverse groep, met veel jongeren uit een maatschappelijk kwetsbare context. Ze worden thuis bijvoorbeeld geconfronteerd met geweld of groeien op in moeilijke financiële omstandigheden."
Wat is jouw taak hierin?
"Naast mijn functie als leerkracht begeleid ik de jongeren bij hun DiscoverEU-project: bijeenkomsten vooraf om alles te plannen en ondersteuning via WhatsApp tijdens hun reis."
De deelnemers leren enorm veel zonder het zelf te beseffen.
Wat liep er niet zoals gepland?
"We hebben geluk dat we vanuit de school ondersteund worden in deze projecten. Het blijft echter wel een vrijwillig engagement van leerkrachten, vooral administratief vraagt dat veel. Gelukkig kunnen we op de ondersteuning van JINT rekenen.
Het is soms ook een moeilijk evenwicht. Er zijn bijvoorbeeld jongeren die vaak spijbelen, maar wel deelnemen aan DiscoverEU. Hoewel het heel waardevol is dat we deze jongeren op die manier kunnen betrekken, zorgt dit ook voor spanningen."
Wat maakt de samenwerking tussen jeugdwerk en onderwijs zo sterk bij jullie?
"De deelnemers leren enorm veel zonder het zelf te beseffen. Zo hebben we een WhatsApp-groep waarin ze elkaars vragen beantwoorden. Die peer-learning is heel waardevol.
Juist omdat deze jongeren uit maatschappelijk kwetsbare contexten komen, is de samenwerking tussen onderwijs en jeugdwerk zo belangrijk. We moeten als school de brug maken naar internationaal jeugdwerk, zodat ook deze doelgroep die kansen kan ontdekken."
De school als inrijpoort naar brede kansen
Het project van Carmen en de andere projecten die aan bod kwamen tijdens Go Strange bewijzen de kracht van de samenwerking tussen onderwijs en andere sectoren, zoals het jeugdwerk. Vooral voor jongeren uit maatschappelijk kwetsbare contexten biedt zo’n samenwerking mogelijkheden. Deze ‘Brede school’-benadering brengt kansen bij jongeren die daar anders vaak niet de mogelijkheden toe hebben. Onderwijs kan een toegangspoort bieden naar internationale non-formele leerervaringen voor moeilijk te bereiken jongeren.
Waarom kozen jullie voor een bezoek bij een Brede School?
"We leerden van elkaars praktijken en perspectieven. Zelf zien en ervaren helpt om een concreet beeld te krijgen. We bespraken gedeelde uitdagingen zoals segregatie en dalend vertrouwen in beleid."
Wat heeft je project teweeggebracht?
"Het belang van geïntegreerd werken is nog duidelijker geworden. We delen de opgedane inzichten via uitwisseldagen met onderwijsprofessionals en versterken zo de samenwerking.
We gingen intussen ook naar Amsterdam voor een vergelijkbaar bezoek en plannen om de mensen van Göteborg ook in Gent te ontvangen. Met een aantal scholen willen we echt graag zo’n experiment aangaan, er zijn al veel elementen aanwezig die we nog beter kunnen stroomlijnen. De nood is erg hoog in een stad als Gent, samenwerken is nodig."
DiscoverEU
Zelf ook een DiscoverEU-project op poten zetten? Via DiscoverEU reizen 18- tot 21-jarige jongeren zelfstandig of met begeleiding met de trein door Europa.
Tekst: Barbara Cleynen en Laure Lambert
Dit artikel verscheen in de 13de editie van het SCOOP-magazine.